3 Voordelen die de Cito oefenen oplevert

Er is medio januari-februari altijd veel te doen geweest om de Cito-toets. Hoewel die toets sinds 2015 in april wordt afgenomen, barst de discussie over wel of niet oefenen altijd na de kerstvakantie los. Echter, er zijn zeker voordelen aan het oefenen van de Cito-toets te noemen. Drie voordelen zeker. Ik bespreek ze in dit artikel, maar geef eerst een korte (onafhankelijke) inleiding in de discussie.

 

Eeuwige Cito-discussie

Wel of niet oefenen voor de Cito-toets. Het blijft een discussiepunt dat ongeveer net zoveel voorstanders als tegenstanders kent. Wel oefenen vergroot de kans op een hogere score, maar daarmee ook een vertekenend beeld. Die conclusie kan uit alle stof die voorhanden is worden getrokken.

Maar helemaal waar is dat niet. Er zijn voorstanders van oefenen die menen dat je voor elke toets zou moeten oefenen en dus ook voor de Cito-toets. “Je oefent ook je examens. De Cito-toets is een examen, al zal men dat ontkennen. Waarom zouden kinderen zich daar niet op voorbereiden?”

Tegenstanders vinden dat de Cito-toets een meetmoment is dat afgaat op alles wat een kind heeft onthouden van het onderwijs dat hem of haar de afgelopen zes, zeven jaar geboden is. “Oefenen is valsspelen. Je verstoort het meetmoment en verstoort ook je eigen schooladvies.”

Dat laatste woord – “schooladvies” – is waar het bij veel ouders omgaat als we het hebben over de Cito-toets. Want het schooladvies staat sinds kort los van de Cito-toets, maar kan wel met terugwerkende kracht worden aangepast.

Cito

Schooladvies

Scholen geven een advies voor het voortgezet onderwijs. Of een leerling vmbo, havo of vwo gaat doen hangt dus af van de basisschool. Aangezien het advies al in maart gegeven moet zijn en kinderen pas in april de Cito-toets maken, lijkt de Cito-toets weinig uit te maken voor dit advies. Maar een belangrijke regel is dat als de Cito-score hoger uitvalt dan het schooladvies, het advies heroverwogen mag worden.

Met andere woorden: een vmbo-advies kan na een hogere score op de Cito-toets alsnog een havo-advies worden.

Saillant detail: andersom geldt dit niet en een lage score zal van een havo-advies nimmer een vmbo-advies kunnen maken.

Maar dat terzijde.

 

3 Voordelen aan de Cito-toets oefenen

Even los van de hele Cito-discussie, waarin Cito-score en schooladvies centraal staan, is het nu tijd om bij het kind stil te gaan staan. Want een 12-jarige moet straks toch die Cito-toets maken. En voor die 12-jarige zijn er zeker wel drie voordelen aan het oefenen van de Cito-toets. En die hebben niks te maken met de Cito-score of het schooladvies, maar met het welbevinden van het kind (want dat is ook best belangrijk…).

Hier komen de drie voordelen.

 

  1. De Cito oefenen haalt oude informatie op

Enig idee wat kinderen allemaal leren vandaag de dag op de basisschool? Heel veel. Veel meer dan een gewoon mens kan onthouden en daarom is het goed om al die informatie nog eens door te lopen. Door de Cito te oefenen haalt een kind oude informatie op en wordt oude kennis gereactiveerd. Dat is niet valsspelen, maar gewoon even alle gesprokkelde kennis nalopen en afstoffen.

 

  1. De Cito oefenen levert zelfvertrouwen op

Weinig mensen vragen het aan de kinderen zelf, maar waarom willen zij zelf de Cito-toets oefenen? Om zich voor te bereiden. Met andere woorden: met zelfvertrouwen de toets kunnen maken. Voor kinderen is niets zo vervelend als niet weten waar je aan toe bent, niet weten wat er komen gaat. Door de Cito-toets te oefenen weten ze wat het inhoudt en worden ze tijdens de toets niet verrast.

 

  1. De Cito oefenen traint het leren leren

Niets is zo belangrijk op het voortgezet onderwijs als weten hoe te leren. “Leren leren” is niet voor niets een term die in het onderwijs steeds vaker opduikt. Kinderen leren hoe ze een toets naar hun hand kunnen zetten, welke informatie ze wel moeten gebruiken en welke niet.

Op die manier ontwikkelen ze een vaardigheid en levert het oefenen van de Cito Eindtoets meer op dan alleen het herhalen van vaardigheden. Het levert ze een skill op die ze de komende jaren heel hard kunnen gebruiken.

 

Let op het kind

De discussie zal nog lang gevoerd worden, maar ik ben eruit. De Cito-toets oefenen levert wel degelijk voordelen op. Voor het kind. Zijn vaardigheden en zelfvertrouwen worden ermee vergroot. Direct en indirect.

En daar gaat het om. Niet om een hoger schooladvies, niet om de wens van ouders en niet om een hoge Cito-score. Het gaat om het belang van het kind. Laten we dat vooral niet vergeten.

Cito-toetsen in de basisschool

Het gaat in het basisonderwijs lang niet alleen om de Cito-toets in groep 8. Dat is slechts één van de vele toetsen die kinderen op de basisschool maken in het kader van Cito. Cito is veel groter dan dat. Het is een complete lijn aan toetsen, die gezamenlijk een LVS (leerling volg systeem) vormen. Een LVS stelt leerkrachten en scholen in staat om de ontwikkeling van kinderen optimaal te volgen en zorg op maat te bieden.

Om te bekijken hoe goed kinderen het op school doen, houdt de school Cito-toetsen bij. De scores van die toetsen worden belicht en geanalyseerd om te kijken waar nog extra hulp in gegeven kan worden.

Cito in het basisonderwijs

Cito-toetsen in groep 8

De Cito-toets in groep 8, die sinds dit jaar verplicht is, is slechts de kers op de taart. Het dient als een bevestiging van alle toetsen die in de jaren daarvoor zijn afgenomen. Dan tellen voornamelijk de Cito-toetsen in groep 6, 7 en 8 mee.

Op basis van de Medio en Eindtoetsen kan een school beslissen naar welk niveau voortgezet onderwijs een leerling gaat. Scoort een leerling overwegend V-scores op de Cito-toets? Dan is het vmbo-bbl de beste keuze. IV-scores staan voor vmbo-kbl, III-scores voor de gemengde leerweg of het vmbo-tl (wat voorheen MAVO was), II-scores neigen naar havo en I-scores naar het vwo (gymnasium of atheneum).

De Eindtoets is daar een bevestiging op.

 

Cito-toetsen in groep 1 en 2

Het begint tegenwoordig al in groep 1. Voor rekenen en taal krijgen kinderen daar Cito-toetsen. Ze moeten ruimtelijke begrippen kunnen aangeven, woorden moeten aanwijzen enzovoorts. Hierover is enige discussie geweest. Maar desondanks is het voor veel ouders en kinderen fijn om te weten waar ze aan toe zijn. Een Cito-toets in groep 1 en 2 kan ervoor zorgen dat een kind op tijd gesignaleerd wordt. Dan is extra kleuteren vaak een oplossing. Bepaalde basisvaardigheden dienen onder de knie te zijn voor een kind naar groep 3 gaat en definitief leert lezen en schrijven.

 

Cito-toetsen in groep 3 t/m 7

In de jaren die volgen worden twee keer per jaar Cito-toetsen afgenomen op het gebied van lezen, taal en rekenen. Kinderen maken die toetsen in de klas en de cijfers ervan worden ingevoerd in het LVS. Zo kunnen leerkrachten handelingsplannen samenstellen die dan weer helpen om kinderen naar een hoger level te tillen. Dat is wel fijn, want zo weet je zeker dat een kind niet over het hoofd wordt gezien.

De Entreetoets in groep 7, wordt soms ook in groep 6 afgenomen, kan dienen als tussentoets voor de Cito-toets. In de Entreetoets komen alle vakken nog eens goed aan bod. Van rekenen, taal, spelling, woordenschat, begrijpend lezen en stellen zijn toetsen opgenomen in de Entreetoets. De score kan worden gebruikt voor het baseren van een voorlopig advies, mits deze overeenkomt met de toetsen in het LVS.

 

Cito-toetsen en methodetoetsen

Voor veel ouders is het lang niet altijd duidelijk dat er een groot verschil zit tussen de Cito-toetsen en de methodetoetsen. Cito-toetsen zijn gebaseerd op leerpunten en kerndoelen, terwijl methodetoetsen vaardigheden en strategieën toetsen die even daarvoor zijn aangeleerd. Methodetoetsen tellen vaak niet mee in het advies, om die reden dat ze niet bedoeld zijn om intelligentie te meten. Ze meten de stof van de weken ervoor. Zo kan het dat kinderen die hoog scoren op methodetoetsen toch uitvallen op Cito’s en daardoor een lager advies krijgen.